Tarih

Yeni Alfabenin Yasaklanması

Osmanlıda yasaklar

Yeni Alfabenin Yasaklanması,
Ahmet Cevdet Paşa, Osmanlı’da kullamılan Arap alfabesinin
reforma tabi tutulması fikrini ilk öne atan kişidir.
Ahmet Cevdet Paşa’nın bu fikri bir dönem tartışmaya dönüşmüş
Tanzimattan Cumhuriyet’e kadar geçen dönem içerisinde tar
tışmalar devam etmiştir.

Macid Paşa, Ermeni alfabesi kullanıl-
masını isterken, Dr. Ismail Şükrü Bey yeni, modern bir alfabe
oluşturulması isteğindeydi. Uygur veya Orhun alfabesinin kulla-
nılmasını isteyenler dahi vardı.

Yeni arayışlar,

Fakat bu fikirler kabul görmedi.
Falih Rifkı, Hamdullah Suphi, Yakup Kadri, Mahmut Esat Bozkurt,
Şükrü Saraçoğlu, Ahmed Cevad Emre gibi isimler ise Latin
harflerinin kabul edilmesi düşüncesindeydiler.

“1862 yılında dönemin aydınlarının bir araya geldiği
Cemiyet-i İlmiye-i Osmaniye’de Münif Paşa bir konuşma
yapar. Bu konuşmada, Arap harflerinin Türkçe’nin grameri için
yetersiz olduğunu, yeni işaretler kullanmayı ya da Arap harflerini
birbirinden ayrı yazmaya gereksinim olduğunu ileri sürer.

Yeni Alfabenin Yasaklanması;

Harflerin,
ayrı yazılması anlamına gelen “huruf-ı munfasıla” Milaslı
Dr.Ismail Hakkı Bey’in öncülüğünü yaptığı Islah-ı Huruf Cemiyeti
tarafından benimsenir.

Aydınlar iş başında,

 

Ardından 1912 senesinde Teceddüt
Gazetesi’ni çıkarıp , durum ilânedilir.
Yeni yazı çıkarılıp ilân edilse bile Huruf-l Munfasıla düşüncesi
pek fazla ilgi görmez. Ancak Meşrutiyet’ten sonra Enver
Paşa bu fikri sahiplenir ve üzerinde yaptığı küçük bir değişiklikle
kabul eder.

1913’te Balkan Savaşı devam ederken, Enver
Paşa’nın emri ile ordu içindeki yazışmalar yeni alfabe ile yapılmaya
başlar. Bu alfabe Hatt-1 Enverî, Hatt-1 Cedid, Ordu Elifbası
ve Alman Yazısı gibi isimlerle anılır.

Değişik isimlerle adlandırılan ve bir süre ordu içinde kullanılan
bu yeni alfabenin ömrü fazla sürmez. Yapılan itirazlar ve
ülkenin sıkıntılı durumundan dolayı I.Dünya Savaşı yıllarında
kullanımı yasaklanır ve kaldırılır.

semihbulgur.com

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Reklam Engelleyici Algılandı

Merhaba. Sitemiz yoğun bir emeğin ürünüdür! Sitede dolaşmak için lütfen Reklam Engelleyicinizi Kapatın.